PIERWSZY OPIS BARGŁÓWKI Z ROKU 1784

Materiały pochodzą z prywatnych zbiorów Henryka Postawki.
 
Pierwszy opis Bargłówki z roku 1784


Pod koniec XVIII wieku Feliks Zimermann wydał swoją książkę, statystyczny opis każdej miejscowości Górnego Śląska. Było to pierwsze opracowanie, które podało po raz pierwszy (około 1786r) liczbę mieszkańców. Bargłówkę zamieszkiwało 86 mieszkańców co plasowało ją jako jedną z mniejszych  osad, chociaż nie najmniejszych. Przykładowo Rudy (Gross Rauden) zamieszkiwało aż 510 osób (ponad pięć razy więcej niż w Bargłówce), ale Szymocice i Górki jeszcze mniej, bo tylko odpowiednio 67 i 66 osób. Spis podaje ciekawą informację. Mieszkańcy z Bargłówki żyją przede wszystkich z handlu smołą. W tym celu zakładali smolarnie i produkowali w okolicznych lasach smołę. Po lewej stronie od drogi Przerycie - Sośnicowice miejscowi wskażą  miejscowe nazwy: Stare Piece i Pieczyska oraz Ształba sugerujące działalność dawnego przemysłu hutniczego. Ształba to z niemieckiego (Staube) kurz. W tym miejscu mieszkańcy kurzyli czyli smolili zajmując się produkcją smoły i wypalając węgiel drzewny. 

Aleksander Nyrek definiuje tak smolarnię:
Smolarnie - obszerniejsza buda - szopa w pobliżu lasu wraz z kilku dołami - jamami do pędzenia smoły z żywicowego drewna (często karpiny), nazywana była smolarnią. Obok szopy mieściło się zwykle niewielkie składowisko drewna, a w szopie magazynowano w beczkach smołę. Czasem w szopie mieszkali smolarze, wraz ze swoimi rodzinami, przeważnie w porze letniej. Ludzi, zajmujących się wypalaniem węgla i popiołu, pędzeniem smoły i ługowaniem popiołu do wyrobu potażu, nazywano na Górnym Śląsku kurzokami lub budnikami, wyróżniając wśród nich węglarzy, smolarzy, kołomaźników, popielarzy.


Barglowka, ist das Eigenthum des Herrn von Wilczeck; hat 22 Gärtner und 86 Einwohner, worunter viele mit Theer handeln und im Lande verafahren (seite 153).

Polskie tłumaczenie: Bargłówka jest własnością Panów von Wilczek, ma 22 zagrodników i 86 mieszkańców, z których wielu handluje smołą i uprawia ziemię (strona 153).

Aleksander Nyrek, Gospodarka leśna na Górnym Śląsku od poł. XVII do poł. XIX w, Wrocław 1975.
Copyright (C) 2009-2017 Henryk TISZBIEREK.   All rights reserved.
BARGŁÓWKA